Tuesday, 22 December 2009

Enwau Cymreig

Os mae na un peth sydd yn fy ngwylltio i a hyny ydy enwau llefydd Cymreig yn cael ei seisnigeiddio, neu yn waeth eu newid i'r fath raddau bod ei hystyr wedi ei newid yn gyfangwbwl. Be yn union ydy'r cysylltiad rhwng Mochras a Shell Island neu Cwm Maethlon ag Happy Valley? Er chwilio a chwilio dwi eto i ddod ar draws cyfiethiad or gair 'happy' sydd yn meddwl maethlon! Os oes ganddo ni y broblem yma yn un o gadarnleoedd yr iaith ym Meirionnydd meddyliwch be di'r sefyllfa yng ngweddill Cymru?

Mae'r broblem yma hefyd yn ymestyn i stadau tai a strydoedd lle mae datblygwyr yn cael enwi nhw yn rywbeth mae nhw isio o fewn rhestr o bosibiliadau sydd gan y cyngor lleol. Dydy hyn yn gneud dim i'r Gymraeg weledol ac mae angen fwy o reoleiddio dros y math o enwau sydd yn cael ei defnyddio. Mae'r un peth yn ymestyn i ffermydd, lle mae nifer o'r hen enwau Cymraeg wedi ei colli yn llwyr. Mae angen i'r Cynulliad gyhoeddi cyngor i awdurdodau ar enwi strydoedd cyn i ni fynd i'r sefyllfa fel yng Ngwersyllt lle mae stad o dai gyda'r enw Saxon Park a strydoedd ynddi ar enwau Jutland Avenue, Norse Close, Dane Close ayb...Cymreig iawn!!

Hwyrach y dylsai y Cynulliad ddilyn arweiniad Hugo Chavez, arlywydd Venezuela sydd wedi penderfynu ar ei liwt ei hyn fod angen newid yr enw eingl americanaidd Angel Falls yn ol i'r enw brodorol, "Kerepakupai Meru." Ystyr y gair brodorol ydy 'rhaedr y dyfnderoedd.

Fe enwyd Angel Falls ar ol y peilot Americanaidd, Jimmy Angel a 'ddarganfyddodd' y rhaeadr yn 1932. Fel deudodd Hugo:
"How could we accept this idea that the falls were discovered by a guy who came from the United States in a plane?...Nobody should speak of Angel Falls any more. That is ours and was a long time before Angel ever got there"

Yn union!!

3 comments:

Plaid Whitegate said...

Wastad wedi meddwl fod yr enw Saxon Park yn rhyw fath o joc gan y datblygwr... be nesa? Invaders Avenue?
Yn fy ward i mae na ddwy ystad wedi eu henwi ar ol caeau rasio yn Lloegr - Goodwood Close, Kempton Close ac ati.
Ar y llaw arall mae na enwau naturiol braf Cymraeg fel Pentre Gwyn, Tanycoed a Choed y Bryn.
Os dio'n ddigon da i Chavez, mae'n ddigon da i mi!

Plaid Gwersyllt said...

...ag Anthony Eden Drive, Montgomery Road, Churchill Drive, Kingsley Circle...popeth wedi cychwyn yn iawn yn Caia ond wedi dirywio gan fod ryw nut yn Faer mae'n debyg! Meddwl bod hi'n drist fod y pwysigion fel Herbert Jennings isio ffordd wedi ei henwi ar eil hol nhw!!

Elin said...

Wedi ei gopio o Facebook:

Maen 'nhw' yn newid yr enwau am nad ydyn nhw'n medru ynganu'r rhai Cymraeg. Typical Colonials! Mae'r un peth i'w weld ar enwau tai - e.e. yn y Glyn 'ma mae Plas Wynne wedi troi'n 'The Manor House' ac enwau 'twee' fel 'Wisteria Cottage' (swnio fel ryw afiechyd tydi!) yn ymddangos ar dai eraill... Rioed di clywed am Cwm Maethlon na Happy Valley, ond wedi clywed digon am 'Shell Island' bondigrybwyll - yr enw Cymraeg gymaint gwell!