Sunday, 28 March 2010

Polisi Derbyn i Ysgolion Cymraeg

Mae hi'n sobor o beth fod rhieni sydd wedi dewis gyrru ei plant i ddosbarth meithrin mewn Ysgol Gymraeg a drwy hynny yn dangos ymrwymiad i'r iaith Gymraeg yn gorfod symud ei plant o'r ysgol pan maent yn mynd i'r dosbarth derbyn oherwydd y gor-alw sydd am addysg Gymraeg. Mae polisi derbyn rhan fwyaf o ysgolion wedi ei selio ar y pellter rhwng ysgol a chartref a chydig arall. Dwi o'r farn y dylsa plant sydd yn mynychu ysgol feithrin mewn Ysgol Gymraeg gael blaenoriaeth i fynd i ddosbarth derbyn os mae hyny ydy dewis y rhiaint. Ar hyn o bryd dydy hynny ddim yn bosib gan fod addysg feithrin ddim yn statudol er bod Cyfnod Sylfaen yn mynd o 3 i 7 oed.

Dyma be a ddywed y Cynulliad ar y mater yn eu Cod Derbyn i Ysgolion (Para 2.54):
Rhaid i awdurdodau derbyn BEIDIO a chynnwys mynychu'r feithrinfa...yn eu meini prawf ar gyfer gor-alw.

Mae angen rhoi pwysau ar y Cynulliad i newid eu polisi yn y fan hyn i ffafrio y plant yma sydd ar gallu i siarad Cymraeg. Pam nad ydym yn gallu defnyddio y gallu i siarad Cymraeg fel blaenoriaeth i blant gael ei derbyn i Ysgol Gymraeg?

Mae ysgolion ffydd yn gallu rhoi meini prawf ar gyfer gor-alw sydd yn seiliedig ar ffydd y plentyn. Dyma a ddywed Cod y Cynulliad,
"Gall ysgolion sydd wedi ei dynodi'n rai crefyddol eu cymeriad roi blaenoriaeth yn ei trefniadau derbyn i aelodau ffydd neuenwad penodol."

Ydy hyn yn cyd fynd a deddfwriaeth gydraddoldeb? Gellir blaenoriaethu o ran ffydd ond ddim o ran iaith?

1 comment:

Anonymous said...

Cytuno i raddau er mae bygythiad wrth wneud hyn bod Cynghorau yn gallu ei ddefnyddio i barhau i lechu oddi wrth ateb y galw am addysg cyfrwng Cymraeg drwy 'chwynu' y plant ar sail ieithyddol.

Os am gymryd cam fel hwn byddwn hefyd am weld y Cynulliad yn gosod mwy o ymrwymiad cyfreithiol ar Gynghorau, yn enwedig rhai sydd wedi cynnal arolwg o'r galw fel gwnaeth Wrecsam i osod proses cadarn yn ei le i ymateb i'r galw. Efallai bydd angen gosod bygythiad o ymyraeth uniongyrchol os nad oes prawf bod gwaith yn cael ei wneud ar hyn o fewn cyfnod penodol.

Siôn