Sunday, 6 May 2012

Etholiadau Cyngor Sir Wrecsam 2012.

Dyma chydig o sylwadau bur ar etholiadau Cyngor Sir Wrecsam 2012 , ward wrth ward:
Acton.
Y frwydr arferol rhwng Llafur a'r Rh Dem gyda'r deiliad Llafur Geoff Lowe yn dal y sedd yn hawdd gyda 80% o'r bleidlais, ar bleidlais Rh Dem yn chwalu'n llwyr, lawr o 46% yn 2008 i 20% yn 2012.
Borras.
Dyma un o'r pedair sedd y llwyddodd y Rh Dem ei chadw yn Wrecsam gyda'r Cynghorydd hynaws a phoblogaidd Jim Kelly yn cadw ei sedd hefo mwyafrif mawr dros y Ceidwadwyr a Llafur.
Bronington
Dyma un o pum sedd y Ceidwadwyr yn Wrecsam, ardal wledig, gyfoethog yn cynnwys Bangor is y Coed; ddim siawns o sioc lle cafodd Rodney Skelland ei ail ethol yn hawdd, ond hefo pleidlais tipyn llai am i Lafur sefyll a chymeryd chwarter y pleidleisiau.
Brymbo
Enillodd y Ceidwadwr ifanc Paul Rogers y sedd yma oddiwrth y Cynghorydd Annibynnol Mike Shone yn 2008. Tipyn o sioc oedd gweld Tori yn cynrychioli hen ardal ddiwydiannol fel Brymbo. Yn 2012 enillodd Paul hefo 60% o'r bleidlais eto yn erbyn Mike Shone oedd erbyn rŵan yn sefyll o dan faner Llafur. Dyma un o'r canlyniadau a aeth yn erbyn y lli Llafur. Y gystadleuaeth yma fwy i neud hefo personoliaethau a digwyddiadau lleol na gwleidyddiaeth genedlaethol.
Bryn Cefn
Sioc yn 2008 oedd i'r Rh Dem, Simon Mayers ennill y sedd yma oddi ar Lafur, ymgeisydd ar bapur yn unig oedd Simon a heb fod yn ryw weledig iawn ers hynny. Doedd hi felly ddim yn sioc fod y sedd yma wedi mynd yn ôl i Lafur hefo Simon yn dod i mewn yn drydydd tu ôl i'r Tori. Cwympodd canran y Rh Dem i lawr o 52% i 27. Cyfuniad o ffactorau lleol a chenedlaethol yma
Brynyffynnon.
Enillodd y Rh Dem, Phil Wynn y sedd yma oddi ar Lafur yn 2008, erbyn 2012 roedd Phil wedi gadael y Rh Dem ac yn sefyll ar ei liwt ei hun. Cadwodd y sedd ond cynyddodd y bleidlais Lafur. Dim ond dau oedd yn sefyll yn hon un o wardiau mwyaf y dref sydd yn cynnwys yr ysbyty ac ardal o gwmpas y Cae Ras.
Cartrefle.
Dyma un o wardiau dosbarth gweithiol Parc Caia yn cael ei dal yn hawdd gan un o Gynghorwyr ward mwyaf  effeithiol y Cyngor Sir, Ronnie Prince a ddaliodd y sedd  yn erbyn ymgais wan gan Lafur. Mae hon yn un o wardiau mwyaf diogel i'r deiliad. Syndod fod 'na wrthwynebiad i ddeud gwir.
Cefn
Ward dwy sedd yn cynnwys pentrefi Cefn Mawr, Acrefair a Rhosymedre. Etholwyd Warren Coleman (Llafur) a Howard Moysen (Ann) yn hawdd yn 2008, ond roedd Coleman yn ymddeol yn 2012. Methodd Llafur i gael dau ymgeisydd i sefyll yn 2012. Collodd Moysen ei sedd ond etholwyd un Llafur ac un Annibynnol ond roedd yr etholiad yma yn golled i Lafur gan fod Moysen yn ochri a Llafur ar y Cyngor Sir.
Dyffryn Ceiriog.
Dyma ward mwyaf Cymreig Sir Wrecsam ond cael ei dal gan y Cynghorydd Annibynnol Barbara Roberts ers nifer o flynyddoedd. Yn arferol cystadleuaeth rhwng Barbara ac Eric Evans ar ran Plaid Cymru gyda Barbara yn ennill yn hawdd ac Eric hefo pleidlais grai o tua 200. Yn 2012 roedd chwe ymgeisydd yn sefyll yn cynnwys Eric a Barbara. Enillodd Barbara o 36 pleidlais allan o 831 i gyd; gyda'r ymgeisydd Annibynnol lleol Hugh Jordan yn dod o fewn tafliad carreg o ennill; cwympodd pleidlais Eric o 196 i 50. Amgylchiadau lleol a dim arall oedd yr unig ddylanwad ar yr etholiad yma.
Gogledd y Waun a De y Waun.
Nai ddelio hefo'r ddwy ward yma hefo'i gilydd, dwy ward ar y ffin lle'r oedd tipyn o ddrwgdeimlad rhwng yr ymgeiswyr Llafur ar ddau ddeiliad Annibynnol, Terry Evans ar Maer, Ian Roberts. Enillodd Terry ag Ian yn hawdd. Mwy o ddylanwadau lleol yn effeithio ar y canlyniad yma sef y prif reswm dros fethiant Llafur i ennill tir.
Coedpoeth.
Dyma yn o'r cystadlaethau mwyaf diddorol yn y sir gyda dau ymgeisydd Plaid Cymru yn mynd am y ddwy sedd yn y ward yma a chwe ymgeisydd arall yn cynnwys Mike Whitby (BNP) ar ddau ddeiliad Mark Davies arweinydd un o'r grwpiau annibynnol a Gareth Griffiths, Llafur a chyn ŵr Lesley Griffiths. Collodd Mark Davies ei sedd i Lafur ond derbyniodd Nia Lloyd a Mike Harper bleidlais gref o dros 200 o bleidleisiau i ddod yn bedwerydd a phumed. Daeth Whitby o flaen y Tori ond hefo 150 yn llai o bleidleisiau nag yn 2008.
Erddig.
Dyma sedd y cyn ddirprwy arweinydd a Phrif Weithredwr yr hen Gyngor Wrecsam Maelor, Bob Dutton. Mae Bob yn un o'r Cynghorwyr mwyaf profiadol ar y Cyngor ac yn arferol yn ennill yn hawdd. Tro yma roedd ganddo wrthwynebiad am y tro cyntaf gan Teri Birch ar ran Plaid Cymru ag hefyd Rh Dem a Thori. Enillodd Bob ond roedd ei bleidlais i lawr o dros 400 i dan 200. Derbyniodd Teri dros 20% o'r bleidlais.
Esclusham
Ddim etholiad - Cynghorydd Annibynnol Mark Pritchard wedi ei ethol yn ddiwrthwynebiad.
Garden Village.
Buddugoliaeth fwyaf Llafur gan ddisodli Gerry Craddock (Rh Dem) ac aelod o Awdurdod Heddlu Gogledd Cymru. Enillodd Gerry yn 2008 gyda 74% o'r bleidlais. Derbyniodd 14% yn 2012. Mae rhaid bod hon yn grasfa fwyaf mae Cynghorydd wedi ei gael, ac mae rhesymau yn gyfuniad o gael ymgeisydd gweithgar Llafur ar sefyllfa genedlaethol.
Gorllewin a Dwyrain Gresffordd.
Colled arall i'r Rh Dem wrth i Beryl Blackmore golli'r sedd enillodd hi oddi ar Lafur yn 2008, Andrew Bailey yn ennill y sedd yn ôl i Lafur hefo tair pleidlais. Y gogwydd cenedlaethol i Lafur yn gyfrifol am y golled yma.
Grosvenor.
Colled arall i'r Rh Dem sef colli y sedd yma i Lafur. Y tro yma Gwyneth Roberts y Dirprwy Faeres yn colli o dipyn. Julie Bomber ymgeisydd Plaid Cymru yn dod yn drydydd. Dyma un or ychydig wardiau lle roedd y tri ymgeisydd yn byw ar y ward. Gogwydd cenedlaethol eto yn gyfrifol am y golled yma.
Gwenfro.
Sedd yr arweinydd Llafur, Neil Rogers a enillodd eto o 348 i 27 o bleidleisiau i'r ymgeisydd Rh Dem. Neil yn arfer ennill yn hawdd pan mae gogwydd hyd yn oed yn erbyn Llafur.
Dwyrain a De Gwersyllt.
Dwy sedd yma yn cael ei dal gan Lafur er ymdrech gref gan ymgeisydd Rh Dem gweithgar ac uchel ei barch Rob Walsh. Ted George wedi ymddeol y tro yma a Bernie McCann wedi ei ethol yn ei le. Y Cynghorydd arall yn y ward yma yw David Griffiths sydd yn fwy enwog am arwain y gwrthwynebiad dros ysgol Gymraeg yng Ngwersyllt na dim byd positif.
Gogledd Gwersyllt.
Gwenfair Jones yn ymgeisio dros Blaid Cymru am y tro cyntaf yn y ward yma yn erbyn y deiliad Llafur a dirprwy arweinydd Llafur ar y Cyngor Sir, Michael Williams, er ymgyrch drylwyr doedd hi ddim i fod, Llafur yn ennill o 430 i 164.
Gorllewin Gwersyllt.
A dyma fi yn amddiffyn y sedd dros Blaid Cymru, er ymdrech fawr gan Lafur i adennill y sedd, methiant oedd ei hymdrechion a chadw'r sedd gyda chynnydd yn y bleidlais a chynnydd yn y mwyafrif. Canlyniad oedd 515 i 294.
Hermitage.
Sedd annibynnol y cymeriad George James sydd wedi bod yn wael yn y flwyddyn ddiwethaf, Llafur yn cipio'r sedd. Dyma sedd arall oedd yn cael ei chystadlu gan Blaid Cymru ond canlyniad ddigon siomedig.
Holt.
Sedd Geidwadol arall gyda Mike Morris, Cynghorydd effeithiol a phrofiadol yn cadw'r sedd yn hawdd gyda'r bleidlais Rh De yn chwalu'n llwyr.
Johnstown.
Ddim etholiad, David A Bithell wedi ei ethol yn ddi-wrthwynebiad.
Little Acton.
Dyma sioc fwyaf Wrecsam, sef Ron Davies, arweinydd y Cyngor yn colli ei sedd i Bill Baldwin ymgeisydd Annibynnol (cyn ymgeisydd Ceidwadol) o 9 o bleidleisiau. Ddim yn siŵr am y rhesymau yma ond doedd Ron ddim wedi mwynhau tymor arweinyddiaeth lwyddiannus na phoblogaidd ac wrth gwrs y gogwydd yn erbyn y Rh Dem ddim wedi helpu.
Llangollen Wledig.
Dim etholiad, Pat Jeffares wedi ei ethol yn ddi-wrthwynebiad.
Llay.
Y ddau Gynghorydd Annibynnol, Peter Davies a Malcolm Williams yn colli ei seddi i ddau Lafur mewn gogwydd anferth tuag at Lafur, pleidlais leol yn ymwneud a phroblemau trafnidiaeth ysgol.
Maesydre.
Y Cynghorydd Rh Dem poblogaidd a gweithgar Carole O'Toole yn cadw ei sedd ond hefo mwyafrif tipyn llai.
Marchwiel.
John Pritchard, Annibynnol yn cadw y sedd yn hawdd yn erbyn y Ceidwadwyr.
Merffordd.
Mike Edwards, Rh Dem yn cynyddu ei fwyafrif o un i gadw'r sedd yn hawdd, yr unig Rh Dem i gynyddu ei bleidlais. Ddim eglurhad i'r canlyniad yma, cwbl groes i'r graen i bopeth arall.
Minera.
Dave Kelly, Annibynnol wedi cadw'r sedd yn hawdd gyda chynnydd yn y bleidlais a chynnydd yn y bleidlais Lafur. Collodd Llafur y sedd yma yn 2008.
New Broughton
Alan Edwards, Annibynnol yn cadw'r sedd on hefo gostyngiad mawr yn ei bleidlais a hefyd y mwyafrif, pleidlais gref arall i Lafur ond 78 yn fyr allan o 700.
Offa.
Alun Jenkins, (Rh Dem), sef Cynghorydd mwyaf profiadol Wrecsam a etholwyd gyntaf yn 1971 yn cadw'r sedd drefol yma er ymdrech gan y Ceidwadwyr a Llafur i'w ddisodli. Ward hefo nifer fawr o Bwyliad yn byw ynddi ac ymgeisydd Pwylaidd yn sefyll dros y Toris ond methiant oedd ymdrech Piotr Lipka.
Owrtyn.
Lloyd Kenyon y Tori yn cadw'r sedd yn hawdd er i'w bleidlais gwympo treian, pleidlais y Rh Dem yn dal i fyny yn rhyfeddol o dda.
Pant.
Dyma ward y diweddar Arwel Gwynne Jones, felly tri ymgeisydd er bod yr ymgeisydd Llafur, Stella Matthews wedi bod yn gynghorydd dros y ward o'r blaen cyn cael ei churo gan Arwel. Mae hi hefyd wedi ymgeisio am y sedd sawl tro o'r blaen ond methu fy ei hanes. Ymgeisydd lleol poblogaidd Mark Owen yn cipio'r sedd, hefo cyn Llafurwr ond nawr yn annibynnol, Alwyn Humphreys yn dod i mewn yn drydydd gwael.
Penycae.
Dyma'r unig sedd i Lafur golli yn Wrecsam, ymgeisydd lleol poblogaidd John Phillips yn cipio'r sedd hefo pleidlais fawr.
Penycae a De Rhiwabon.
Llafur yn methu cipio'r sedd oddi ar y Cynghorydd Annibynnol gweithgar a phrofiadol Joan Lowe. Pleidlais Llafur i fyny a phleidlais Joan i lawr ryw chydig.
Plas Madoc.
Paul Blackwell yn cael ei ail-ethol fel y cynghorydd Llafur er trafferthion Cymunedau'n Gyntaf yn y ward.
Ponciau.
Cyn sedd Aled Roberts AC yn cwympo i Lafur, Nerys Wyn Gibbon, sef chwaer Aled yn methu ei hamddiffyn. Paul Pemberton ar ben y rhestr yn y sedd yma hefo bron i 1000 o bleidleisiau.
Queensway.
Enillodd Carrie Harper y sedd yma oddi ar Llafur yn 2008 o bump pleidlais. Siom fawr Plaid Cymru oedd i Carrie golli y sedd yn ol i Lafur o ddwy bleidlais ar ol brwydr galed a budr. Parc Caia wedi colli Cynghorwr gweithgar a chydwybodol.
Rhosnesni.
Sedd yn cael ei dal gan y Rh Dem Judith Connolly oedd yn sefyll lawr yn 2012. Enillodd Judith hefo 73% o'r bleidlais. Y tro yma roedd nifer yn ymgeisio yn cynnwys Mike Davies ar ran Plaid Cymru a bachgen ifanc Damien Conde yn amddiffyn y sedd dros y Rh Dem.Chwalodd pleidlais y Rh Dem o 611 yn 2008 i 65 yn 2012. Llwyddodd yr ymgeisydd Llafur i wasgu drwodd 27 o bleidleisiau o flaen Mike Davies.
Yr Orsedd.
Fel a ddisgwyl mae yr Orsedd yn mynd i'r Ceidwadwyr bob tro, y tro yma Hugh Jones hefo'i 'landslide arferol'
Rhiwabon.
Siomedigaeth arall i Blaid Cymru wrth i Pol Wong fethu adennill Rhiwabon ar ôl i Blaid Cymru ei cholli o un bleidlais yn dilyn isetholiad yn mis Tachwedd. Dana Davies (merch Stella Matthews) yn cadw'r sedd i Lafur, hefo'r Tori'n dod yn drydydd gwael.
Smithfield.
Y Cynghorydd poblogaidd annibynnol Keith Gregory yn cadw'r sedd mewn brwydr ffyrnig a chas gan actifyddion y Blaid Lafur

Stansty.
Landslide arall i'r Blaid Lafur hefo I David Bithell yn cael ei ail-ethol, David yn boblogaidd iawn yn dilyn ei ymdrechion i gadw ffatri Remploy Wrecsam ar agor...893 i 39, siŵr o fod hefo'r ganran fwyaf yn y sir.
Whitegate.
Colled arall i Blaid Cymru hefo Marc Jones yn colli sedd a enillodd o dair pleidlais yn 2008, yn ol i Lafur, colled fawr arall i ardal Parc Caia, Cynghorydd sydd wedi gweithio mor galed dros ei gymuned.
Wynnstay.
Ward y Llafurwr Malcolm King, ddim mwy i ddeud!

A dyna ni 19 o Gynghorwyr newydd allan o 52.

Llafur - 23.
Grwpiau Annibynnol - 18
Ceidwadwyr - 5
Rh Dem - 4
Plaid Cymru - 1
Ddim Plaid - 1

Cyfanswm - 52 sedd.

Mae ar Llafur 4 sedd arall i lywodraethu hefo mwyafrif ond mae'n bosib ffurfio clymblaid o 29 o bob plaid ar wahan i Llafur.

Cawn weld be ddigwyddith dros yr wythnosau nesa ma!







3 comments:

Anonymous said...

Chawson ni fawr ddim dewis ym Mrymbo - 'Laughing Boy' v. "The Comeback Kid".

Mi bleidleisais innau dros yr ymgeisydd annibynnol, er nad oeddwn i'n ei nabod. Yr unig ddewis arall fasa' sbwlio'r papur.

Tybed a oes gan lwyddiant y Tori ddwywaith yn olynol rywbeth i'w wneud â'r holl bobl symudodd i'r tai newydd ar hen safle'r gwaith dur, tybed?

Plaid Gwersyllt said...

Yn ol be dwi'n deall roedd Paul yn boblogaidd yn Brymbo hefyd. Amlwch tydy pobl heb faddau I Mike Shone. Mae tactegau Llafur mewn rhai wardiau wedi colli pleidleisiau iddyn nhw.

Anonymous said...

Dwi'n credu hefyd fod Llafur ym Mrymbo yn dal i ddioddef sgîl-effeithiau be' ddigwyddodd ar ddiwedd y nawdegau pan gafodd Bronwen Greenaway ei diarddel am sefyll dros ei hetholwyr yn hytrach na phlygu i'r drefn.

Byth wedi hynny - mewn ward bu'n Llafur yn amlach na pheidio yn fy oes i - dyw Llafur ddim wedi dod yn agos at ail-ennill y sedd: tri annibynnwr ac yn Tori ers hynny.